روش‌های کاهش تنش‌های عصبی در امتحانات

سترس و فشار عصبی در دوران امتحانات برای دانش‌آموزان و دانشجویان مسئله‌ای است که محدوده سنی نمی‌شناسد.

 برخی کارشناسان معتقدند امتحان در هر سن و دوره‌ای از زندگی با استرس همراه است.‌ یکی از استادان دانشگاه می‌گفت اگر الان به من بگویند فردا امتحان داری نوعی استرس سراپای وجودم را فرا‌می‌گیرد و البته نوع و سطح امتحان در میزان بروز استرس تأثیر زیادی دارد. فرزاد فخیمی- دارنده دکتری علوم اداری از دانشگاه سوربن، محقق، عضو هیأت علمی دانشگاه و مولف چندین عنوان کتاب در زمینه مدیریت - معتقد است که نزدیک‌شدن زمان امتحانات همواره برای دانش‌آموزان و دانشجویان با بروز حالات و واکنش‌های هیجانی، رفتاری، عصبی و... همراه است. این قشر از جامعه از یک طرف تحت‌تأثیر عوامل استرس‌زای عمومی که کل جامعه را متأثر می‌کند، قرار دارند و از طرف دیگر با حضور فعال در متن جامعه علمی، فشارهای مقطعی ناشی از الزامات دانش‌اندوزی، مطالعه، تحقیق، امتحانات و... را تجربه می‌کنند و هرچه به تاریخ امتحانات نزدیک‌تر شوند، استرس بیشتر آنها را محاصره کرده و تحت فشار قرار می‌دهد.

در واقع این گروه یا طبقه از جامعه با استرس مضاعف روبه‌رو هستند که حتی تابع منطق ریاضی یعنی ۴=۲+۲ نیست بلکه از اصل هم‌افزایی یعنی ۵=۲+۲ تبعیت می‌کند؛ همانند برخورد دو موج به یکدیگر که ارتفاع موج حاصل از دو موج، بیشتر از ارتفاع آنها قبل از برخورد است. بدیهی است که تحمل استرس تا این حد برای دانش‌آموزان و دانشجویان که در سنین جوانی هستند و هنوز مقاومت‌های طبیعی خود را نه تجربه کرده و نه توسعه داده‌اند، اغلب بسیار سنگین است و درصورت عدم‌شناخت و فراگیری شیوه کنار‌آمدن و دفع آنها، عوارضی ازجمله بی‌خوابی، خستگی، بی‌حوصلگی، افسردگی، دلزدگی و در نهایت فرسایش روانی که به قول مارک سینگر نوعی پریشانی و درماندگی است به‌دنبال خواهد داشت. با او گفت‌وگویی درباره استرس، عوامل استرس‌زا و راه‌های مقابله با فشار عصبی در امتحانات انجام داده‌ایم که می‌خوانید.

 

ادامه نوشته

دل نوشته

همه ی دردمن این است که می پندارم

دیگر ای دوستِ من ،دوست نداری باشم.

 

 

 

بگذارید اگر هم نه بهاری، باشم 
شاعر سوخته گلهای سحاری باشم 
می توانم که خودم را بسرایم هرچند،
نتوانم که همانندِ قناری باشم 
معنی پیر شدن ماندنِ مردابی نیست 
پیرم، اما بگذارید که جاری باشم 
کاری از پیش نبردم همه ی عمر ولی
شاید این لحظه ی نایافته، کاری باشم 
همچنان طاقت فرسوده شدن با من نیست 
نپسندید، که در لحظه شماری باشم 
همه ی درد من اینست که می پندارم 
دیگر ای دوست من، دوست نداری باشم!
مرگ هم لحظه ی بایسته یی از زندگی است
کاش شایسته ی این خاکسپاری باشم!

راه های مراقبت از خود( اگر همواره تحت فشار و استرس هستید)

برایان تریسی 5 راه مراقبت از خود را برای افرادی توصیه می‌کند که همواره در یک زندگی تحت فشار و پر استرس قرار دارند. با این 5 راه، شما می‌توانید زندگی آرام و موفقی برای خود بسازید.

ما در یک دنیای سریع زندگی می‌کنیم و گاهی موفقیت در مواقعی که تحت فشار هستید، نیازمند آن است که خیلی سریع بتوانید خودتان را با محیط وفق دهید. متاسفانه قرار گرفتن در این وضعیت سرشار از فعالیت‌ها اغلب منجر به نادیده گرفتن نیازهای ساده‌ی شما می‌شود. بیایید در این مقاله نگاهی به راه‌هایی برای مراقبت از خود بی‌اندازیم که اگر می‌خواهید همیشه در سلامت کامل به سر ببرید و انسان موفقی باشید باید به آن‌ها توجه کنید.

اگر شما هم به خاطر مشغله‌ی زیادی که دارید، نسبت به نیازهای اولیه خود بی‌توجه شده‌اید، توصیه می‌کنیم حتما این راه‌های مراقبت از خود که توسط برایان تریسی مشخص شده است را در پیش بگیرید.

1 – رژیم غذایی متعادلی داشته باشید

اول از همه، غذاهای سالم میل کنید. یک واقعیت تلخ این است که غذاهای سهل و آسان یا همان فست فودها، از سلامتی کمتری برخوردارند. اغلب مردم هم در راستای تلاش برای صرفه جویی در وقت، به سمت فست فودها گرایش پیدا می‌کنند.

با این حال، یکی از مهم‌ترین موارد مراقبت از خود تغذیه‌ی شما است. حداقل یک بار در روز به خود برای تهیه یک وعده غذایی سالم زمان بدهید یا با رفتن به یک رستوران، گزینه‌های سالم‌تر را انتخاب کنید.

نوشیدن مقدار زیادی آب و میل کردن تنقلات سالم در طول روز مانند میوه‌ها، ماست، سبزیجات و غلات کامل از واجبات یک رژیم غذایی خوب است. خورد مواد طبیعی غنی از ویتامین‌ها، فیبرها و چربی‌های سالم می‌تواند سلامت ذهن و جسم شما را تضمین کند.

پس خوردن یک وعده غذایی سالم زمان زیادی از شما نخواهد گرفت. علاوه بر این حتی مزیت‌های فراوانی برای سلامت و جسم شما به همراه دارد.

 2 – خواب کافی داشته باشید

دومین راه مراقبت از خود داشتن خواب کافی است. برای افرادی که مشغله‌ی زیادی دارند، استراحت شبانه کافی اغلب یکی از دغدغه‌هایی است که دستیابی به آن سخت می‌شود.

واقعیت این است که بدون خواب کافی، نه تنها کار سختی برای مراقبت از خودتان دارید، بلکه کارایی شما نیز کمتر می‌شود و بیشتر وقت شما بدون سودمند بودن سپری می‌شود. توصیه می‌شود هر کس در طول شب 7 الی 8 ساعت خواب داشته باشد. با رفتن به خواب در یک زمان معین از شب، ذهن شما یک برنامه معین برای خواب را دریافت می‌کند و ساعت داخلی بدن شما آرام خواهد شد تا انرژی بیشتری در صبح داشته باشید. گوش دادن به بدنتان، اجازه راه اندازی مجدد آن را می‌دهد.

اگر تعهد به استراحت را بپذیرید، مطمئن خواهید شد که این چند ساعت خواب طولانی، در دراز مدت ارزشمند خواهد بود. شما حالا آماده هستید تا تمامی وظایفتان را به طور موثر و کارآمد انجام دهید.

 3 – تسکین دهنده‌ی استرس خود را پیدا کنید

یادگیری نحوه‌ی مقابله با استرس در یک راه سالم می‌تواند به طور معجزه آسایی استرس را از زندگی شلوغ شما دور کند. استرس و فشار زیاد در اغلب موارد مکمل یکدیگر هستند.

این امر برای هرکسی که زندگی سریعی دارد مهم است که چگونه با استرس خود به نحوه‌ای که موثر و سالم باشد مقابله کند. اما در نهایت، تصمیم شما برای مقابله با استرس یک تصمیم شخصی است. برخی روش‌ها ممکن است در اشخاص مختلف، پاسخ متفاوتی دهند.

یک روش عالی رهایی از استرس که مورد علاقه من هم هست، مدیتیشن است. مدیتیشن به شما امکان می‌دهد ذهن خود را پاک کرده و آرام کنید و به نوعی با تنظیم مجدد آن، هرگونه استرس را پاک کنید.

بیشتر بخوانید:

 5 راه ساده برای مقابله با استرس و فشارهای روانی

ممکن است برای شما روش کاهش استرس دیگری بهتر باشد، مهم این است که شما با یک منبع سالم از استرس خود در زندگی رهایی یابید.

 4 – صرف وقت با خانواده و دوستان

چهارمین گام در مراقبت از خود ، صرف کردن وقت با افرادی است که برای شما مهم هستند. یک موضوع مشترک برای کسانی که در یک وضعیت آشفته قرار دارند، این است که بسیاری از چیزهای مهم را به خاطر زمان فدا می‌کنند.

متاسفانه یکی از این موارد که جزو مهم‌ترین آن‌ها نیز هست، وقت صرف کردن با خانواده و دوستان است. با این حال به خاطر خود و افرادی که دوستشان دارید، ضروری است که مدتی از زمان خود را در طول هفته با آن‌ها سپری کنید. شاید آن یک صبحانه یا شام خانوادگی باشد یا شاید بیرون رفتن و گردش در آخر هفته همراه دوستانتان باشد.

مطمئن باشید هر چه به این موارد توجه کنید، شما راهی را پیدا خواهید کرد تا بتوانید صرف وقت با دوستان و خانواده را در برنامه هفتگی خود بگنجانید. هیچ چیزی مهم‌تر از مراقبت از خود و توجه به دیگران نیست.

 

 5 – کمی به خود استراحت دهید

اطمینان حاصل کنید که زمان را برای خودتان برنامه ریزی کرده‌اید. همانطور که صرف وقت با خانواده و دوستان مهم است، صرف زمان برای خودتان به تنهایی نیز مهم است. این  شامل کار کردن به تنهایی نمی‌شود، بلکه باید کمی ریلکس کرده یا از انجام یک فعالیت با خودتان لذت ببرید.

شما ممکن است بخواهید این تایم را با خواندن مجله، نوشتن در دفترچه شخصی خود، یک حمام گرم یا هر چیز دیگری سپری کنید. مهم این است که هر کسی نیازمند کمی زمان برای تنهایی با خود است تا بتواند سلامت روح خود را حفظ کند. هر کس دیگری که در زندگی ما هست نیز به این زمان نیازمند است.

همانند هر چهار مورد فوق‌، صرف زمان به تنهایی نیز به معنای این نیست که ساعت‌ها در طول روز را به تنهایی بگذرانید. این زمان حتی فقط 20 الی 30 دقیقه قبل خواب یا در صبح زود نیز می‌تواند باشد. معیشت در یک زندگی متعادل برای موفقیت در تمام جنبه‌های زندگی شما ضروری است. حال چه آن کاری و چه شخصی باشد.

با یک ذهن سالم، شما قادر خواهید بود تا به شکوفایی برسید.

مرکز مشاوره وخدمات روانشناختی طنین آرامش

 

ادامه نوشته

استفاده صحیح از نیروی فکری و ذهنی در ایام امتحانات

دلیل نگرانی وفشارعصبی بیش از اندازه گروهی از دانش آموزان، عدم استفاده درست آنها از نیروی فکری - ذهنی شان است.

با فرا رسیدن ایام امتحانات، دلهره دانش آموزان هم شروع می شود. آنان در هر سن و سالی که باشند بازهم چون نگرانی های مختلف مربوط به درس خواندن در ذهن شان شکل می گیرد دچار اضطراب و ترس از امتحان می شوند. گروهی از دانش آموزان عصبانی، افسرده، پریشان، ناراحت و مضطرب می شوند و گروهی دیگر، چنان آشفته و نگران می شوند که پاسخ سوالات ساده را هم از یاد می برند.

داشتن کمی اضطراب و دلهره در ایام امتـحانات امری طبیعی و معقـول است چرا که مـوجب حرکت و انگیـزه بچه ها برای یادگیری و موفقیت می شود. اما اگر این نگرانی به حدی برسد که تاثیر منفی بر روند آموزش روزانه آنان بگذارد و مانعی برای پیشرفت آنها شود، غیرطبیعی و نامعقول است. علت تشویش بیش از اندازه گروهی از دانش آموزان، عدم استفاده درست آنها از نیروی فکری - ذهنی شان است. آنها می توانند با کمی تلاش، برنامه ریزی و به کارگیری روش های گوناگون کاهش اضطراب موفقیت خود را در امتحان ها تضمین کنند.

● اضطراب امتحان

اضطراب امتحان، حالت تشویش، نگرانی و هیجان ناخوشایندی است که اغلب دانش آموزان و دانشجـویان در ایام امتحانات بدان مبتلا می شوند. گاهی این اضطراب با سردرد، سرگیجه، دل درد، حالت تهوع، تپش قلب و تنگی نفس نیز همراه می شود.

اضطراب امتحان، اضطرابی است که با خودپنداره ضعیف دانش آموز درباره توانایی های ذهنی اش شناخته می شود و موجب کاهش عملکرد او در روزهای پایانی سال تحصیلی می شود. میزان قابل قبولی از تنش و دلهره در زمان امتحان می تواند سیستم عصبی خودکار انسان را فعال کند و موجب هوشیاری بیشتر او برای کسب موفقیت در امتحان شود. دلیل اصلی این اضطراب همیشه کم کاری، تنبلی و یا عدم تسلط بر محتوای درس ها نیست، بلکه گاهی دانش آموزان موفق، با انگیزه و درس خوان نیز دچار آثار منفی اضطراب ناشی از امتحان می شوند.

بسیاری از دانش آموزان قبول دارند زمانی که دقیق تر و عمیق تر مطالعه می کنند اضطراب امتحان در آنها به حداقل کاهش می یابد. این امر نیز بدان دلیل است که هر چه درباره موضوعی بیشتر بدانند مهارت و اعتماد بیشتری نسبت به دانسته های خود پیدا می کنند. داشتن اعتماد به نفس در زمان گذراندن امتحانات به منزله امید برای موفقیت است. به طور حتم، این گروه از دانش آموزان با اتکا به تلاش و کوشش خود می توانند با آرامـش و آسـودگی سـر جلسـه امتحان بروند و آزمون شان را با کمترین دلهره و تشویش بدهند.


باورهایی که موجب اضطراب دانش آموزان از امتحان می شود اغلب تصورها و نگرش های منفی و کاهش دهنده قوای ذهنی و انگیزشی هستند. برای مثال:

▪ اگر در امتحان قبول نشوم تمام اعتبارم را از دست خواهم داد.
▪ کاش اول سال درس ها را به طور کامل می خواندم.
▪ من یک بدشانس واقعی هستم و تمام سوالاتی که بلد نیستم، سر امتحان خواهند آمد.
▪ به طور حتم کمترین نمره کلاس نصیب من خواهد شد.

برای مقابله با چنین طرز فکرها و باورهایی، دانش آموز باید بلافاصله مداد و کاغذ به دست بگیرد و به نوشتن و خواندن درس هایش ادامه دهد. او نباید اجازه دهد که چنین تفکراتی مانع مطالعه و تلاش او برای یادگیری شود. به طور حتم، همین که دانش آموز مطلبی را بخواند یا مساله یی را حل کند، علائم نگرانی و اضطراب او کاهش خواهد یافت. او حتی می تواند به مقابله با این افکار برخیزد و در مقابل به خود بگوید، «من اکنون فقط باید به درس و تکلیفم توجه کنم و جایی برای منفی نگری و رشد افکار مخرب در ذهن ندارم».

والدین و مربیان هم می توانند با به کار بردن روش های زیر اضطراب امتحان را در کودکان و نوجوانان کاهش دهند:

۱) انجام تکالیف درسی، تمرین حل کردن،... باید از ابتدای سال تحصیلی با نظم و جدیت دنبال شود. اگر دانش آموزی در طول تـرم تحصیـلی خـود عمـلکرد ضعیفی داشته باشد، تذکرهای پشت سرهم پدر و مادر در ایام امتحان نه تنها هیچ کمکی به کودک یا نوجوان نمی کند، بلکه موجب ترس و آشفتگی بیشتر او هم می شود.

۲) هر گونه سخت گیری بی مورد و تنبیه دانش آموز به دلیل نگرفتن نمره های عالی، باعث تشدید اضطراب درونی دانش آموز از درس و مدرسه و امتحان می شود. راه حل نمرات پایین بچه ها در تنبیه کردن آنها نیست، بلکه در یافتن راهی برای رفع علت اصلی آن است که همانا ضعف یادگیری کودک است.

۳) ترس از شکست و عدم قبولی در دانش آموزانی رشد می کند که فکر موفقیت و اول شدن، ذهن آنها را بیش از حد به خود مشغول کرده است. اگر پدر و مادر خواسته ها و معیارهایی دور از توان و استعداد کودکانشان داشته باشند، آنان را چنان نگران و پریشان می کنند که راه دستیابی به موفقیت برایشان غیرممکن و سخت جلوه می کند.

۴) هیچ گاه تفاوت های فردی بین کودکان را نادیده نگیرید و مرتب نمره های آنها را با هم مقایسه نکنید؛ زیرا همین امر موجب ناراحتی، فشار روانی و بدبینی نسبت به یکدیگر در آنها می شود. برای تشویق بچه ها به درس خواندن می توان به آنها دلگرمی داد و با حمایت های کلامی مثبت خود آنها را نسبت به استـعدادهای بالقوه شان آگاه کرد تا بدین ترتیب، ریشه های ترس و اضطراب را - که عامل بسیاری از مشکلات روانی است - در آنها از بین برد.

۵) ایجاد آمادگی در بچه ها و فراهم آوردن شرایط و امکاناتی که آنها بتوانند با آرامش و راحتی به مطالعه و درس بپردازند، می تواند ترس و اضطراب ناشی از امتحان را کاهش دهد.

ادامه نوشته